هوالجميل

زرقان : معبر تاريخ ، مسير توسعه

اشاره :

 يكي از شاخصه‌هاي مهم كه در به ثمر رسيدن اهداف توسعه و چشم انداز 20 ساله كشور نقش اساسي و كليدي دارد توجه به عنصر زمان و مديريت آن در تصميم‌گيري‌هاست. با توجه به كوشش مسئولين نظام براي به ثمر رساندن برنامه‌هاي همه جانبه كشور، به هنگام بودن تصميمات و آماده نمودن زيرساخت‌ها مهم ترين اصلي است كه بايستي مد نظر قرار گيرد.

در گزارش زير سعي شده با در نظر گرفتن حقيقت‌ها و واقعيت‌هاي موجود درباره‌ي شهر باستاني و مذهبي زرقان، فضاي آينده و رويكرد اداري و عمراني اين شهر ترسيم گردد. لذا شهرداري و شوراي اسلامي شهر زرقان با توجه به اين برنامه و ملزومات آن، دست تمام همشهريان و مسئولين و صاحبنظران را به گرمي مي‌فشارد و از خداوند متعال توفيقات روزافزون را براي همگان مسئلت دارد.

بخش زرقان يكي از  بخش‌هاي 5 گانه شهرستان شيراز مي‌باشد. مركز آن شهر زرقان است كه در 25 كيلومتري شيراز واقع شده است (نزديك‌ترين بخش به مرکز استان). وسعت بخش 808 كيلومتر مربع داراي دو شهر زرقان و لپويي و دو دهستان بند امير و رحمت آباد با تعداد 40 روستا و 10 آبادي است:

بخش زرقان در حال حاضر قریب 60 هزار نفر جمعیت ساکن را در خود جای داده است. جمعيت غير ساكن زرقان بدلیل اشتغالزائی منطقه22 هزار نفر در بخشهای صنعتی ، آموزشی ، خدماتی برآورد مي‌شود.. علاوه بر اين، زرقان با توجه به قرار گرفتن در مسیر کوچ عشایر هميشه یکی از مراکز مورد توجه عشایر بوده است.

بخش زرقان بدلايل زير:

الف) سوابق طولاني گذشته

ب)  موقعيت استثنائي حال

ج)  چشم انداز منحصر به فرد آينده

قابليت ارتقاء بخش به شهرستان را دارد كه در قسمت زير موارد سه گانه فوق اشاره مي‌گردد.

الف) سوابق طولاني گذشته

دكتر ارفعي یکی از باستان شناسان برجسته کشور که تز دکترای خود را بررسی و ترجمه گل نوشته‌های تخت جمشید قرار داده بود اظهار می‌دارد:  زرقان در زمان هخامنشي (ركن) يا (ركان) بوده است .

زرقان 70  سال قبل در فرهنگ دهخدا اينگونه توصيف شده است : «زرقان يكي از بخش‌هاي4 گانه شهرستان شيراز است كه در شمال شرقي اين شهرستان قرار دارد . شمال آن به شهرستان آباده و جنوب آن به بخش سروستان و باختر آن به بخش اردكان و خاور آن  به بخش ني ريز محدود است . اين بخش از هشت دهستان به نامهاي حومه مرودشت – كربال – خفرك – كمين و توابع ارسنجان و... تشكيل و مركز آن زرقان كه در مجموع 233 قراء است و جمعاً‌ 79000 نفر سكنه دارد. جاده شيراز به اصفهان از وسط آن مي گذرد» .

زرقان از قديمي ترين بخش های استان فارس محسوب مي‌گردد كه از سال 1316 رسماً در تقسيمات كشوري داراي بخشداري بوده و از سال 1318 داراي شهرداري است

با توضيح فوق مشخص است كه تاكنون چهار شهرستان (مرودشت – ارسنجان – پاسارگاد ، صفا شهر و بخش كربال) از زرقان جدا گرديده كه اين خود يكي از دلائل قابليت‌هاي نهفته در اين بخش مي باشد .

ب ) موقعيت استثنائي حال :

بخش زرقان در ابعاد مختلف اعتقادي و ولايت مداري ، زير ساخت‌ها ، صنعت ، كشاورزي ، دامپروري ، گردشگري ، مراكزعلمی- تحقيقاتي  اداري ، تعاوني‌ها ، مشاركتهاي مردمي و.... فراتر از يك بخش و حتي در مواردي فراتر از يك شهرستان را در خود جاي داده است كه ذيلاً به آنها اشاره مي گردد.:

اعتقادي و ولايت مداري : 

زرقان هميشه يك شهر مذهبي بوده و در فعاليت‌هاي ديني و انقلابي برنامه‌هاي منسجم و مستمر داشته است. در سال 1342 با شروع نهضت حضرت امام خمینی (ره) با تقديم يك شهيد (شهيد علي اكبر صادقيان) ، در دوران انقلاب دو شهید (شهيدان ناصر رضازاده و اسماعيل مؤذني)  و در زمان جنگ تحميلي و هشت سال دفاع مقدس با تقدیم 200 شهيد، اصالت مذهبی و ولایتمداری خود را اثبات نموده است.

در حال حاضرقریب نيمي از مساحت بخش زرقان موقوفه مي‌باشد و با احداث مراكز متعدد آموزشي ، فرهنگي و خدماتي و ... توسط نيكوكاران، زرقان را به يكي از بخش هاي خير پرور استان تبديل نموده است.

زير ساختها :

عبور اتوبان شمال – جنوب و نيز راه آهن اصفهان - شيراز از حریم شهر   

استقرار سه ايستگاه برق 66 كيلو وات

عبور قطار شهري شيراز – تخت جمشيد در طرح آينده

تمركز غني ترين و سالمترين منابع آب در لايه‌هاي زيرزميني كه از سرچشمه‌‌هاي حوزه زاگرس جنوبي تامين مي‌شود.

استقرار يكي از مهمترين ايستگاههاي تأمين گاز.

برخورداري از شبكه فيبرنوري – تلفن همراه - ايرانسل – اينترنت پر سرعت

عبور خط لوله آبرساني از سد درودزن به شيراز و خط دوم در طرح آينده از حريم شهر

استقرار بزرگترين انبار ذخيره سوخت فسيلي در سطح استان

فعالیت 3 مجموعه بزرگ حمل و نقل درون و برون استانی سوخت و کالا

صنعت :

درحال حاضر قریب 24% صنايع استان درقالب 400 كارخانه بزرگ و كوچك و كارگاههاي متعدد توليدي در حريم شهر زرقان مستقر است كه اين منطقه را به بزرگترين مركز استقرار صنايع در استان تبديل نموده است از جمله صنايع بزرگ كه بعضاً در خاورميانه كم نظير مي‌باشند شامل :

پالايشگاه شيراز- صنايع شيميايي (قدس– سينا- شيمي رزين و...) كاشي و سراميك حافظ – شركت لعابيران- شرك شير پگاه فارس – شركت درخشان ماكارون – شركت دشت نشاط و.... شهرك صنعتي آب باريك با 80 كارخانه. 

جاذبه زرقان برای بخش صنعت و انبوه سازان مسكن

كشاورزي  :

وجه تسميه نام زرقان بدليل وجود 41000 هكتار اراضي حاصلخيز و كم نظير كشاورزي در استان است كه قسمت اعظم آن در حوزه رودخانه كر قرار گرفته است كه نقش بسزايي در تامين مايحتاج زراعي استان در توليدات گندم ، برنج، كلزا، چغندر، سبزيجات و سيفي جات و... را دارد كه عملاً در جايگاه اول تا سوم استان قرار دارد.

دشت آهوچر و موقعيت منحصر بفرد آن به وسعت 3500 هكتار توليد كننده عمده گندم بذري در سطح استان و كشور که در عمل اين دشت بعنوان پايلوت كشاورزي در سطح استان مطرح مي باشد. 

وجود 2070 هكتار باغ انگور ديم با چند ميليون اصله درخت انگور و ...

تعداد 8 قنات فعال و غير فعال كه قدمت بعضي از آنها به بيش از هزار سال مي رسد.

دامپروري:

استقرار 53 واحد مرغداري با توليد2000 تن گوشت سفيد در سال

استقرار 406 واحد دامپروري و گاو شيري با توليد روزانه 90 تن شير و 100 تن گوشت قرمز .

گردشگري :

قرار گرفتن در ميانه جلوه گاه تاريخ تمدن ايران زمين و نماد توسعه آينده كشور (دروازه قرآن و دروازه ملل تخت جمشيد)

دشت آهوچر تداعی کننده شکست دو مهاجم و متجاوز خارجی:

اشرف افغان توسط نادر شاه افشار

 احمد ابن عبدالعزيز توسط عمرو ليث صفاري.

پل و بند تاريخي بندامير در 15 كيلومتري شهر زرقان با قدمت 1100 ساله .

بند تاريخي فيض آباد كه در30 كيلومتري شهر زرقان واقع شده .

شاهزاده قاسم (ع) درشهر و 3 امامزاده ديگر در روستاها .

حلوا و بورياي دستباف بعنوان سوغات ويژه زرقان

مقبره سيد عمادالدين نسيمي، از مبارزان نهضت حروفيه كه حدود 600 سال قبل در زمان حکومت تيموريان به شهادت رسيده است

پارك ملی بمو یکی از ده پارک بين المللي با وسعت 50 هزار هكتار .

پارك جنگلي پالايشگاه با وسعت 250 هكتار ( بزرگترین پارک مصنوعی در سطح استان) .

استقرار بزرگترین باغ وحش استان با تنوع حيوانات ، پرندگان و ... در حريم شهر زرقان

مراكز متعدد علمي و آموزشي ، تحقيقاتي و پژوهشي:

دانشگاه آزاد اسلامي با 2500 دانشجو و سابقه دهساله

دانشگاه پيام نور با 150 دانشجو كه سال گذشته در زرقان افتتاح شده است.

مركز تربيت معلم شهيد مطهري آب باريك با 14 هكتار وسعت و 40 سال سابقه.

مركز آموزش نيروي دريايي سپاه  (احمد ابن موسي (ع) ) بعنوان تنها مركز آموزش نيروي دريائي در كشور

فعاليت 3 هنرستان شبانه روزی فنی ، کشاورزی و... 3 دبيرستان شبانه روزی دختران و پسران

مركز تحقيقات كشاورزي بعنوان بزرگترين مركز در سطح استان .

مركز هواشناسي پيشرفته با سابقه طولاني

مركز توليد جوجه يكروزه .

مركز تلقيح مصنوعي دام .

پارك ملی بمو .

مركز توليد بذر اصلاح شده در سطح استان

مركز آموزش هواپيمائي گلايدر .

مركز توليد انواع  نهال درختي و زینتی و ... مثمر و غير مثمر

استقرار بزرگترين مركز توليد گلخانه اي در آينده اي نزديك در مركز تحقيقات كشاورزي

مركز آموزش اسب سواري

ج- چشم انداز منحصر به فرد آينده :

دروازه ورود به شيراز از سمت شمال شرقي .

احداث بزرگترين شهرك مهرامام رضا (ع) در سطح استان و مجتمع های مسکونی ديگر با ظرفيت اوليه 20 هزار خانوار.

اجراي طرح توسعه پالايشگاه شيراز با چند برابر ظرفيت.

اجراي طرح ايستگاه بارانداز راه آهن زرقان واقع در دشت خشكه ميان .

استقرار تقاطع خطوط ريلي زرقان - اصفهان ، زرقان - شيراز ، زرقان - بوشهر .

عبور قطارشهري شيراز - تخت جمشيد از حريم شهر زرقان .

-صنعت رو به تزايد و اشتغال زائي .

  اطلاعات كلي فوق بيان كننده اين واقعيت است كه:

  بخش زرقان با آن همه توانايي موجود از يك طرف و چشم انداز استثنايي فردا از طرف ديگر پتانسيل لازم بصورت آمايشي و برنامه ريزي شده به سمت توسعه همه جانبه فرهنگي ، اقتصادي، اجتماعي را داراست و طولي نخواهد كشيد كه حتي قبل از سقف برنامه چشم انداز 20 ساله به همه اهداف تعيين شده دست يابد و به عنوان الگويی قابل ارائه نه تنها در سطح استان بلکه در سطح كشور مطرح باشد كه مقدمه و پيش زمينه آن تحول بزرگ ارتقاء بخش به شهرستان مي‌باشد و در صورت تحقق به خودي خود اثبات كننده حسن تدبير و مديريت بالای مسئولين استاني و كشوري خواهد بود. / انشا الله